اختلال اضطراب جدایی یکی از زیرمجموعه های اختلالات اضطرابی است و شامل ترس از جدایی عزیزان است و با روند رشد طبیعی برطرف نمی شود. این اختلال در سنین پایین یعنی زیر دوازده سال بیشترین شیوع را دارد و با افزایش سن آمار آن کاهش می یابد، اما ممکن است در هر سنی ظاهر شود. این اختلال بیشتر در کودکان 6 تا 7 ماهه تا سه ساله دیده می شود، اگرچه ممکن است در کودکان بزرگ تر، نوجوانان و بزرگسالان نیز رخ دهد. اختلال اضطراب جدایی در بزرگسالان به طور متفاوتی ظاهر می شود و بزرگسالان مبتلا به اندازه کودکان به خود فکر نمی کنند، آن ها ترس شدیدی دارند که اتفاق بدی برای عزیزانشان رخ بدهد.

طبیعی است نگران سلامتی عزیزانمان باشیم، اما فرد مبتلا به اختلال اضطراب جدایی سطح بالایی از اضطراب را زمانی که از نزدیکان خود دور است یا به آن ها دسترسی ندارد تجربه می کند و حتی ممکن است از حملات پانیک رنج ببرد. اختلال اضطراب جدایی بخشی طبیعی از فرآیند رشد انسان محسوب می شود و بر خلاف اختلال عاطفی فصلی، اضطراب جدایی معمولا نشانه رشد سالم در بلوغ شناختی کودک است و نباید به عنوان یک مشکل رفتاری در نظر گرفته شود.

لازم است بدانید که اختلال اضطراب جدایی در نوزادان بین دوازده تا هجده ماهگی رخ می دهد و طبیعی است، اما اختلال اضطراب جدایی یک اختلال روانی محسوب می شود و نیاز به روان درمانی دارد.

علائم اختلال اضطراب جدایی

در این بخش از مقاله شایع ترین علائم اختلال اضطراب جدایی آورده شده است که در همه افراد یکسان نیست و عبارتنداز:

• ترس یا اضطراب نامتناسب رشدی در مورد جدایی از عزیزان
• کابوس های تکراری جدایی
• امتناع از تنها بودن
• معده درد، سردرد یا سایر مشکلات فیزیکی رایج
• درد یا تنش عضلانی
• نگرانی بیش از حد برای ایمنی
• اضطراب هنگام خوابیدن دور از خانه
• وابستگی بیش از حد در کودکان حتی زمانی که والدین در خانه هستند.
• علائم وحشت یا عصبانیت هنگام جدا شدن از والدین یا پرستار
• امتناع از تنها خوابیدن
• نگرانی بیش از حد در مورد از دست دادن خود یا یکی از اعضای خانواده
• نگرانی بیش از حد در مورد امنیت یکی از اعضای خانواده
• امتناع از رفتن به مدرسه
• اختلال خوابی که در آن کودک به دلیل ترس از کابوس یا احساس تنهایی از خواب بیدار نمی شود.
• کودک وقتی پدر و مادرش را از او جدا می کنند، دستش را رها نمی کند یا در بسیاری از موارد وقتی بیرون است می خواهد زود به خانه بازگردد.
• برخی از بیماری ها مانند سردرد و دل درد که به طور مکرر رخ می دهد می تواند نشانه ای دیگر از اختلال اضطراب جدایی باشد.

کاهش اضطراب جدایی در کودکان

برای کاهش اختلال اضطراب جدایی در کودکان می توانید اقدامات زیر را انجام دهید که عبارتنداز:

• برای کودکانی که در شرایط عادی از اضطراب جدایی رنج می برند، اقداماتی وجود دارد که به کاهش و حتی رفع این نوع اضطراب کمک می کند.
• جدایی را با فرزندان خود تمرین کنید. ابتدا فرزندتان را برای مدت کوتاهی از عزیزان خود جدا کنید تا بتوانند با این چالش مقابله کنند و بعد از تکرار این کار مشکل جدایی برای فرزندتان تقریبا عادی می شود و می توانید به تدریج او را برای مدت طولانی تری از خود جدا کنید.
• وقتی فرزندتان را از خانه دور می کنید، برای جلوگیری از ناسازگاری و ترس فرزندتان از جدایی او را تشویق کنید تا از یک شی آشنا مانند عروسک استفاده کند.
• می توانید از پرستار کودک کمک بگیرید.
• از تماشای برنامه های تلویزیونی ترسناک کودک خود جلوگیری کنید.
• پس از خواب یا تغذیه کودکان برای جدایی برنامه ریزی کنید، زیرا کودکان زمانی که خسته یا گرسنه هستند مستعد اضطراب جدایی هستند.
•  به وعده های خود عمل کنید و در زمان موعود به کودک بازگردید تا فرزند شما بتواند در مقوله جدایی اعتماد به نفس پیدا کند.

مرکز روانشناسی مهرپویان یکی از مراکز معتبر در مشهد است که با ارائه خدمات تخصصی در حوزه مشاوره اظطراب، به افراد کمک می‌کند تا حال روحی خوب و زندگی باکیفیت تری داشته باشند.